Hoe weet je eigenlijk of wat we samen doen in de regio echt verschil maakt? Er zijn goede initiatieven en er wordt hard gewerkt, maar het echte toetsen, leren en veranderen gebeurt vaak tussendoor. In gesprekken en reflecties tijdens gezamenlijke momenten waarop mensen samen proberen te begrijpen wat er gebeurt in de praktijk.
Daarom hebben we in de regio expliciet aandacht voor reflexieve monitoring, wat zoveel betekent als: samen waarnemen, duiden en richten. Dit gaat een stap verder dat meten wat er gebeurt. Het gaat om samen betekenis geven aan ervaringen uit de praktijk en daar richting aan verbinden. Wie goed kijkt, ziet dat het eigenlijk gaat over met elkaar leren.
Op alle plekken in de regio waar professionals uit zorg, welzijn, gemeenten en inwoners elkaar ontmoeten, ontstaan gesprekken waarin perspectieven samenkomen. Je zou kunnen zeggen dat de regio bestaat uit veel kleine weefkamers. In deze ‘weefgesprekken’ wordt betekenis gegeven aan wat er gebeurt in de praktijk. Ervaringen, inzichten en vragen komen samen, waardoor er langzaam een gezamenlijk beeld ontstaat van wat werkt en wat aandacht vraagt.
Verschillende werkelijkheden
Verschillende werkelijkheden
Soms gaat het in deze gesprekken over regels, structuren en verantwoording. Soms over relaties, vertrouwen en samenwerking. Soms over hoe organisaties reageren op signalen uit de praktijk. En altijd speelt de vraag: wat betekent dit voor inwoners? Deze perspectieven bewegen voortdurend langs elkaar heen. En soms schuurt dat. Bijvoorbeeld wanneer iemand een knelpunt in het systeem benoemt, terwijl een ander juist de kracht van een samenwerking in de wijk ziet. Juist op die momenten gebeurt iets belangrijks.
Wanneer verschillende logica’s elkaar raken of zelfs lijken te botsen, ontstaat een kans om beter te gaan begrijpen wat er speelt. En precies dat is de kern van reflexieve monitoring. Verandering ontstaat in de tussenruimte, waar mensen samen stilstaan bij hun ervaringen, observaties en bij wat schuurt. Nieuwe inzichten ontstaan wanneer mensen tussen verschillende werkelijkheden bewegen en samen proberen te begrijpen wat er nodig is om verder te komen.
In de praktijk
Een voorbeeld uit de praktijk vond plaats tijdens een interdisciplinair overleg. Erik, een apotheker, vertelde over een moment dat hem was bijgebleven. Een man met hartproblemen stond aan de balie om medicijnen op te halen. Toen het bedrag op de bon verscheen, bleek dat hij de medicijnen niet kon betalen. Voor Erik was dit een bijzondere ervaring. In zijn werk als apotheker gaat het meestal over medicatie, doseringen en gezondheid, niet over armoede of een licht verstandelijke beperking. Maar daar stond hij: met een patiënt voor zich die medicijnen nodig had, maar ze niet kon betalen. Vanuit zijn moreel verantwoordelijkheidsgevoel besloot Erik op dat moment om de rekening zelf te betalen. En tegelijk was meteen duidelijk: dit is geen structurele oplossing.
Na het verhaal van Erik reageerde een welzijnswerker die ook bij het gesprek aanwezig was. Zij vertelde dat dit soort situaties vaker voorkomen en dat inwoners dan terecht kunnen bij het welzijnswerk of het sociaal wijkteam. Daar kan samen gekeken worden naar wat er speelt en welke ondersteuning mogelijk is. Je zou kunnen zeggen: mooi. Twee domeinen ontmoeten elkaar en er blijkt een oplossing te zijn.
Maar het gesprek riep ook een andere vraag op. Want willen we vooral dat de keten beter werkt, zodat professionals elkaar sneller weten te vinden? Of willen we ook onderzoeken hoe het duurzamer kan, zeker als mensen op meerdere levensgebieden tegelijk problemen hebben, waardoor dit soort situaties ontstaan? Want we merken dat het systeem dat jarenlang steun bood, op sommige plekken begint te knellen.
Juist op die plekken kan het interessant zijn om te experimenteren en ontdekken wat beter werkt voor mensen. Wanneer zulke ervaringen niet alleen worden opgelost, maar ook reflexief worden benaderd, kunnen ze het begin vormen van kleinschalige experimenten. Niet om een probleem te repareren, maar om te ontdekken welke veranderingen nodig zijn om inwoners beter te ondersteunen. Zo kan een moment aan de balie van een apotheek ineens een venster openen op een grotere beweging.
Coalitie monitoring en evalueren
Dit proces van leren, samenwerken en besluitvormen wordt ondersteund door de coalitie Monitoring en evaluatie. Deze coalitie brengt de impact van onze regionale ambitie in beeld en volgt de voortgang en resultaten met cijfers en ervaringen uit de praktijk. Zo zien we wat werkt, waar bijsturing nodig is en hoe we initiatieven goed op elkaar kunnen laten aansluiten.
Meer weten? Neem contact op met Nabila Zinad via: nabila.zinad@han.nl
